Wyszkolenie zawodnika. Uprawnienia klubu

2010-03-17

Uprawnienia klubu sportowego do odszkodowania za wyszkolenie młodego zawodnika.

Wyrokiem z dnia 16 marca 2010 roku w sprawie Olympique Lyonnais SASP przeciwko Olivierowi Bernardowi i Newcastle UFC (C-325/08) Europejski Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, że:

Artykuł 45 TFUE nie stoi na przeszkodzie istnieniu systemu, który aby zrealizować cel polegający na wspieraniu naboru i szkolenia młodych piłkarzy gwarantuje klubowi szkoleniowemu odszkodowanie, w przypadku gdy młody piłkarz podpisze po zakończeniu swojego okresu szkoleniowego umowę w charakterze zawodowego piłkarza z klubem innego państwa członkowskiego, pod warunkiem że omawiany system jest w stanie zagwarantować realizację wskazanego celu i nie wykracza poza to, co jest konieczne do jego osiągnięcia.
Dla zagwarantowania realizacji tego celu nie jest konieczne uregulowanie takie jak będące przedmiotem postępowania przed sądem krajowym, zgodnie z którym obiecujący gracz, który po zakończeniu swojego okresu szkoleniowego podpisze umowę w charakterze zawodowego piłkarza z klubem innego państwa członkowskiego, ryzykuje zasądzenie odszkodowania, którego wysokość jest obliczana bez związku z rzeczywistymi kosztami szkolenia.

 

W omawianej sprawie Europejski Trybunał Sprawiedliwości orzekał w trybie prejudycjalnym w sprawie wykładni art 39 Traktatu WE ( obecnie art. 45 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej - swobodny przepływ osób)
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony został w ramach sporu pomiędzy klubem piłkarskim Olympique Lyonnais SASP oraz Olivierem Bernardem, zawodowym piłkarzem i klubem piłkarskim Newcastle UFC, dotyczącego zapłaty przez tych ostatnich odszkodowania z powodu jednostronnego naruszenia przez Oliviera Bernarda ciążących na nim obowiązków wynikających z art. 23 karty zawodowej gry w piłkę nożną francuskiego krajowego związku piłki nożnej, obowiązującej w sezonie 1997-19998, zwaną dalej „Kartą”

W chwili powstania sporu pomiędzy stronami zatrudnienie piłkarzy we Francji regulowała Karta, posiadająca status umowy zbiorowej. Zgodnie z postanowieniami Karty zawodnicy w wieku 16-22 lat posiadali status tzw. piłkarzy obiecujących, zatrudnionych na czas określony w charakterze piłkarzy szkolonych przez klub. Karta zobowiązywała piłkarza obiecującego, w sytuacji gdy klub, który go wyszkolił, zaproponował mu to po zakończeniu okresu szkoleniowego, z tym właśnie klubem do jej zawarcia. Karta nie zawierała uregulowania kwestii odszkodowań na rzecz klubu, który piłkarza wyszkolił na wypadek gdyby na końcu okresu szkoleniowego gracz odmówił podpisania umowy z tym klubem w charakterze zawodowego piłkarza, jednak odszkodowanie przysługiwało na podstawie przepisów francuskiego kodeksu pracy o rozwiązaniu umów o pracę zawartych na czas określony.

W 1997 roku Olivier Bernard podpisał z klubem Olympique Lyonnais umowę na trzy sezony w charakterze obiecującego piłkarza. Przed wygaśnięciem umowy klub zaproponował zawodnikowi podpisanie umowy w charakterze piłkarza zawodowego na okres roku, począwszy od dnia 1 lipca 2000 r.
Olivier Bernard odmówił podpisania tej umowy, a w sierpniu 2000 roku podpisał umowę w charakterze piłkarza zawodowego z angielskim klubem Newcastle UFC. Dowiedziawszy się o tej umowie Olympique Lyonnais pozwał Oliviera Bernarda, domagając się zasądzenia odszkodowania w wysokości
53 357,16 EUR solidarnie od niego i od Newcastle UFC. Sąd pierwszej instancji zasądził od pozwanych na rzecz klubu solidarnie odszkodowanie w wysokości 22 867,35 EUR.
Sąd drugiej instancji uchylił wyrok sądu pierwszej instancji, uznając, że zobowiązanie piłkarza do podpisania na końcu okresu szkoleniowego umowy w charakterze zawodowego piłkarza z klubem, który go wyszkolił, zawiera w sobie również zakaz podpisywanie przez tego gracza umowy z klubem innego państwa członkowskiego, co stanowi naruszenie art 39 WE.
W tych okolicznościach Sąd Kasacyjny zwrócił się do Trybunału w kwestii prejudycjalnej dotyczącej interpretacji art 39 WE:

Czy zasada swobody przepływu pracowników ustanowiona w [art. 39 WE] stoi na przeszkodzie obowiązywaniu przepisu prawa krajowego zgodnie z którym zawodnik klasy „piłkarz obiecujący”, który po zakończeniu okresu szkoleniowego podpisuje umowę w charakterze zawodowego piłkarza z klubem innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, może być zobowiązany do zapłacenia odszkodowania
W przypadku odpowiedzi twierdzącej – czy konieczność wspierania naboru i szkolenia młodych piłkarzy zawodowych stanowi uzasadniony cel lub zalicza się do nadrzędnych względów interesu ogólnego mogących uzasadnić takie ograniczenie?”.

Trybunał stwierdził, że uregulowania krajowe, zgodnie z którymi obiecujący zawodnik, który po zakończeniu okresu szkoleniowego jest zobowiązany do zawarcia pierwszej umowy w charakterze zawodowego piłkarza z klubem, który go wyszkolił, ryzykując w przeciwnym wypadku zapłatę odszkodowania, może zniechęcać tego zawodnika do wykonania przysługującego mu prawa do swobodnego przemieszczania się.
Nawet jeśli prawdą jest, że takie uregulowania nie uniemożliwia z formalnego punktu widzenia zawarcia przez tego gracza umowy w charakterze zawodowego piłkarza z klubem innego państwa członkowskiego, co podnosi Olympique Lyonnais, czyni ono jednak wykonanie tego prawa mniej atrakcyjnym. W konsekwencji uregulowanie to stanowi ograniczenie swobodnego przepływu pracowników, zagwarantowanego wewnątrz Unii zgodnie z art. 45 TFUE.


Trybunał wskazał także, że można zezwolić na działanie będące przeszkodą dla swobodnego przepływu pracowników wyłącznie w przypadku, gdy działanie to realizuje słuszny, zgodny z traktatem cel i jest uzasadnione nadrzędnym względem interesu ogólnego. W takim przypadku działanie takie musi być ponadto właściwe dla zapewnienia realizacji tego celu i nie może wykraczać poza to, co jest konieczne do jego osiągnięcia (zob. w szczególności wyrok z dnia 31 marca 1993 r. w sprawie C‑19/92 Kraus, Rec. s. I‑1663, pkt 32; ww. wyroki: w sprawie Bosman, pkt 104; w sprawie Kranemann, pkt 33; w sprawie ITC, pkt 37).

Jeżeli chodzi o sport zawodowy, Trybunał miał już okazję stwierdzić, że biorąc pod uwagę znaczącą wagę społeczną działalności sportowej, a w szczególności piłki nożnej w Unii, za słuszny należy uznać cel polegający na wspieraniu naboru i szkolenia młodych piłkarzy (zob. ww. wyrok w sprawie Bosman, pkt 106).
Aby zbadać, czy system, który ogranicza prawo do swobodnego przepływu tych graczy, jest właściwy dla zapewnienia realizacji tego celu i nie wykracza poza to, co jest konieczne do jego osiągnięcia, należy wziąć pod uwagę, jak podnosi rzecznik generalna w pkt 30 i 47 swojej opinii, cechy szczególne sportu w ogólności, a piłki nożnej w szczególności, jak również ich funkcje społeczne i wychowawcze. Znaczenie tych elementów potwierdza ponadto fakt, że zostały one wymienione w art. 165 ust. 1 akapit drugi TFUE.
W tym kontekście należy przyznać, że jak orzekł już Trybunał, perspektywa otrzymania odszkodowania za szkolenie może zachęcać kluby piłki nożnej do poszukiwania talentów i zapewniania szkolenia młodych graczy (zob. ww. wyrok w sprawie Bosman, pkt 108).
Zyski z inwestycji dokonanych przez kluby szkoleniowe w tych celach charakteryzuje ich niepewność, ponieważ kluby ponoszą wydatki związane ze szkoleniem wszystkich rekrutowanych przez nich młodych graczy, których w konkretnych przypadkach szkolą przez wiele lat, podczas gdy jedynie część tych graczy podejmuje po zakończeniu swojego szkolenia karierę zawodową, czy to w ramach klubu który ich wyszkolił, czy to w innym klubie (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Bosman, pkt 109).
Ponadto koszty związane ze szkoleniem młodych graczy zostają co do zasady zrekompensowane tylko w części przez zyski, które klub szkoleniowy może uzyskać w okresie szkolenia dzięki tym graczom.
W takich warunkach kluby szkoleniowe mogłyby zostać zniechęcone do inwestowania w szkolenie młodych graczy, gdyby nie mogły otrzymać zwrotu sum wydanych na ten cel, w przypadku gdy po zakończeniu szkolenia gracz zawiera umowę w charakterze zawodowego piłkarza z innym klubem. Jest tak w szczególności w przypadku małych klubów szkoleniowych, których inwestycje w nabór i szkolenie realizowane na poziomie lokalnym mają znaczącą wagę dla zrealizowania funkcji społecznej i wychowawczej sportu.
Z tego wynika, że system przewidujący zapłatę odszkodowania za szkolenie, w przypadku gdy młody gracz podpisuje po zakończeniu swojego szkolenia umowę w charakterze zawodowego piłkarza z innym klubem aniżeli klub, który go wyszkolił, może co do zasady zostać uzasadniony celem polegającym na wspieraniu naboru i szkolenia młodych piłkarzy. System ten musi jednak być efektywnie w stanie doprowadzić do osiągnięcia tego celu i być w stosunku do niego proporcjonalny, przy należytym uwzględnieniu kosztów poniesionych przez kluby w związku ze szkoleniem tak przyszłych graczy zawodowych, jak i tych, którzy nigdy takimi nie zostaną (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Bosman, pkt 109).
Jeżeli chodzi o uregulowanie takie jak będące przedmiotem postępowania przed sądem krajowym, to z pkt 4 i 6 niniejszego wyroku wynika, że charakteryzuje je zapłata na rzecz klubu szkoleniowego nie odszkodowania za szkolenie, lecz odszkodowania z tytułu naruszenia przez danego gracza obowiązków umownych, którego kwota jest niezależna od rzeczywistych kosztów szkolenia poniesionych przez ten klub.
Otóż, jak wskazał rząd francuski, zgodnie z art. L. 122‑3‑8 kodeksu pracy wysokość tego odszkodowania nie jest obliczana stosownie do kosztów szkolenia poniesionych przez klub szkoleniowy, lecz stosownie do całokształtu szkody poniesionej przez ten klub. Ponadto, jak podniósł Newcastle UFC, wysokość odszkodowania jest określana na podstawie oceny kryteriów, które nie są znane z wyprzedzeniem.
W tych okolicznościach perspektywa uzyskania takiego odszkodowania wykracza poza to, co jest konieczne dla wspierania naboru i szkolenia młodych piłkarzy i sfinansowania tych działań.
W świetle całokształtu powyższych rozważań na przedłożone Trybunałowi pytania należy odpowiedzieć, że art. 45 TFUE nie stoi na przeszkodzie istnieniu systemu, który aby zrealizować cel polegający na wspieraniu naboru i szkolenia młodych piłkarzy gwarantuje klubowi szkoleniowemu odszkodowanie, w przypadku gdy młody piłkarz podpisze po zakończeniu swojego okresu szkoleniowego umowę w charakterze zawodowego piłkarza z klubem innego państwa członkowskiego, pod warunkiem że omawiany system jest w stanie zagwarantować realizację wskazanego celu i nie wykracza poza to, co jest konieczne do jego osiągnięcia.
Dla zagwarantowania realizacji tego celu nie jest konieczne uregulowanie takie jak będące przedmiotem postępowania przed sądem krajowym, zgodnie z którym obiecujący gracz, który po zakończeniu swojego okresu szkoleniowego podpisze umowę w charakterze zawodowego piłkarza z klubem innego państwa członkowskiego, ryzykuje zasądzenie odszkodowania, którego wysokość jest obliczana bez związku z rzeczywistymi kosztami szkolenia.

O nas

Nie lekceważymy żadnej sprawy, wierzymy w powodzenie każdej, której prowadzenia się podejmiemy.
Kancelaria Specjalizuje się w praktyce procesowej, zarówno w sprawach karnych, jak i w sporach sądowych w sprawach cywilnych i gospodarczych. Adwokat Zbigniew Krüger oraz Kancelaria Krüger & Partnerzy zostali dwukrotnie wyróżnieni przez Global Law Experts jako prawnik i kancelaria rekomendowana w dziedzinie procesów sądowych (litigation) w Polsce, a serwis PolskiPrawnik.pl wyróżnił Kancelarię w zestawieniu kancelarii specjalistycznych, w kategorii sporów sądowych i arbitrażu, jako jedną z trzech w kraju i jedyną spoza Warszawy. Kancelaria łączy specjalizację w prawie karnym, które jest jej szczególnym obiektem zainteresowania z praktyką związaną z własnością intelektualną, prawem autorskim i ochroną przed nieuczciwą konkurencją.

Kontakt

Krüger & Partnerzy
Adwokaci
ul. Woźna 9 / B
61 - 777 Poznań
I Piętro

[ Wejście także
od ul. Wielkiej 21
- wejście B ]

 

 

 

 

 

 

KRS 0000348281
NIP 778 - 14 - 69 - 450
REGON 301355776


Konto Bankowe
28114020040000380274854108
Czynne
 
Poniedziałek - Piątek
9.00 - 17.00

 

 

Dyżur
 
Poniedziałek i Środa
16.00 - 19.00

 

 

 

KRS 0000348281
NIP 778 - 14 - 69 - 450
REGON 301355776


Konto Bankowe
28114020040000380274854108